Het grote probleem met de Bibliotheek op school

Oftewel: waarom kinderboekenauteurs en -illustratoren tegen minister Van Engelshoven zeggen: ‘neem de regie!’

Wie een of meerdere kinderboekenauteurs op social media volgt, heeft de actie vast voorbij zien komen: diverse auteurs roepen de minister van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), Ingrid van Engelshoven, op om ‘de regie te nemen’. Onder de hashtag #neemderegie plaatsen ze filmpjes met uitleg over de situatie. Maar wat is die situatie nou eigenlijk?

Auteurs willen betaalt worden

Als een boek gepubliceerd wordt, dan gaat er van het bedrag dat jij betaalt voor dat boek ongeveer 10% naar de auteur. Is het boek ook geillustreerd, dan wordt die 10% verdeelt tussen de auteur en de illustrator. De meeste kinderboeken zijn geïllustreerd, dus de meeste kinderboekenauteurs krijgen geen 10%, maar bijvoorbeeld maar 5% van dat bedrag. Geen vetpot, maar wel een bedrag. Die 10% komt voor de meeste kinderboeken neer op een bedrag tussen de 1 en 2 euro, die de auteur en de illustrator dus samen moeten delen/verdelen. Uiteraard gaat dat via contracten, maar het is geen hogere wiskunde dat dit geen enorme bedragen zijn (tenzij je boek een bestseller is).

Als dat boek na publicatie in de bibliotheek komt, dan krijgt de auteur geld per uitlening. Dus iedere keer als jij een boek leent, krijgt de auteur een klein bedragje. Dat heet leenrechtgeld. Dit bedrag, tussen de 20 en de 40 cent per uitlening, krijgt de auteur dus van de bibliotheek. In vergelijking met het bedrag dat ze voor een verkocht boek krijgen is het natuurlijk heel erg weinig, maar het is een bedragje en het is beter dan niets.

Maar er is een bibliotheek die uitgezonderd is van het betalen van leenrechtgeld, en dat is de Bibliotheek op school (dBos). Deze bibliotheken zijn ontstaan om ondanks de sluiting van de bibliotheken er toch voor te zorgen dat boeken beschikbaar blijven voor kinderen, want lezen is heel goed voor je. Maar er is een ding niet goed geregeld: het leenrechtgeld voor auteurs. Bibliotheekvestigingen in een school zijn namelijk verschoond van het betalen van leenrechtgeld, waardoor auteurs en illustratoren van (met name) kinderboeken een flink deel van hun inkomen mislopen. Via Twitter begreep ik dat het in totaal om een bedrag van zo’n 5,5 miljoen gaat. 5,5 miljoen euro. Dat is een gigantisch bedrag dat de auteurs en illustratoren ontnomen wordt.

Neem de regie!

Dat klopt natuurlijk van geen kant. Maar omdat kinderboekenauteurs en -illustratoren a) geen grote groep zijn, b) niet geneigd zijn om heel veel lawaai te maken en c) er al een gigantisch taboe is op geld verdienen met boeken, kijkt iedereen een beetje naar elkaar om dit probleem op te pakken. Of, beter gezegd, iedereen keek naar elkaar. Want inmiddels zijn diverse auteurs van kinder- en jeugdboeken tot de conclusie gekomen dat het zo niet langer kan. Daarom sturen ze allemaal een verzoek aan minister Van Engelshoven: neem de regie. Hou op met naar elkaar wijzen, regel een billijke vergoeding voor de boeken die worden geleend bij de Bibliotheek op school en stel een regel in over het maximale percentage boeken dat bibliotheken mogen onderbrengen in de Bibliotheek op school. Want hoe meer boeken er in die schoolbieb staan, hoe minder de auteurs verdienen, simpelweg omdat ze het leenrechtgeld mislopen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Schoolmelk is niet gratis, want de melkboer levert geen gratis melk. De bakker levert geen gratis brood omdat het zo belangrijk is dat iedereen te eten heeft. Waarom zou de Bibliotheek op school dan geen leenrechtgeld hoeven betalen?

2 gedachtes over “Het grote probleem met de Bibliotheek op school

  1. zonenmaan11 zegt:

    Helemaal mee eens!
    Ik werk zelf op een school in de mediatheek, waar wij een samenwerking met de plaatselijke bibliotheek mee hebben. Onze uitleningen worden daardoor wel allemaal geregistreerd. Ik hoop alleen maar dat deze uitleningen ook meetellen voor auteurs.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.