Ieder jaar lees ik de VN Detective & Thrillergids. Dat is al jaren zo, ook voor ik mijn blog had. Mijn ouders haalden hem al in huis toen ik nog op de middelbare zat, en toen ik studeerde en op mezelf woonde kocht ik hem na mijn laatste tentamen. In juni had ik namelijk een soort zelfstudie-maand, waarin er ruimte was om essays in te leveren en evt vakken te herkansen, dus in mei had ik mijn laatste tentamens. De Gids markeert dan ook niet alleen het begin van de Spannende Boeken Weken/Maand van het Spannende boek, maar ook het moment waarop mijn leven wat rustiger mag worden – tot de hectiek van het schooljaar weer begint. Nu ik in het onderwijs werk, is dat niet helemaal meer het geval (mijn vakantie begint pas over een paar weken), maar toch haal ik nog steeds ieder jaar de Gids in huis. Ik moet me immers goed voorbereiden op de aankomende zomervakantie, waarin ik wekenlang de tijd heb om te lezen! 😉

De gids

Dit jaar is het thema van de VN Detective & Thrillergids ‘complotten’. Hoewel ik dat een begrijpelijk thema vind gezien de ontwikkelingen van de afgelopen jaren, moet ik eerlijk bekennen dat ik dit een ingewikkeld thema vind. Aan de ene kant vind ik het fascinerend, aan de andere kant moet ik er ook niet te veel over lezen, anders verzuip ik erin. De verhandeling over hoe een complottheorie ontstaat en hoe de redactie zelf een complot de wereld in heeft geholpen, heb ik dan ook niet helemaal gelezen. Wel vond ik het interessant om te lezen hoe mensen slachtoffer kunnen worden van een complottheorie, en het stuk over de verdwijning van de conspiracy-thriller vond ik ook boeiend. Het interview met Maurice de Hond vond ik bijzonder, omdat hij zo laconiek reageert zijn cancelling.

Daarnaast staan er uiteraard ook weer bijna 400 recensies van detectives, thrillers en andere spannende boeken in. Wat me daarbij opvalt is dat er deze keer een uitleg is toegevoegd over hoe men recenceert en op welke dingen men let. Kijkend naar de recensies heb ik ook de indruk dat iedereen die memo heeft gekregen en gevolgd, want de recensies zijn wat gelijkmatiger. Uiteraard zijn er een aantal recensies waar ik het totaal niet mee eens ben (ik heb boeken op mijn ‘wat ik niet uitlas’-lijst staan die vier of vijf sterren kregen in de gids) en merk je dat er niet alleen een persoonlijke voorkeur van iedere recensent is, maar dat bepaalde dingen sowieso minder gewaardeerd worden dan andere dingen. Het is dus verstandig om in je achterhoofd te houden dat de VN Detective & Thrillergids een nogal vastomlijnd idee heeft van wat er wel en niet in een spannend boek ‘hoort’, en met die kennis de recensies te lezen.

Wel merk ik dat het commentaar op de boeken eerlijker voelt, als in: er worden minpunten genoemd die ik ook als een minpunt zou beschouwen. Slechte vertalingen, oeverloze gesprekken zonder doel en te veel uitleg, dat soort dingen. Saillant detail: men heeft veelvuldig commentaar op de redactie van boeken, maar in de gids zelf zitten ook foutjes (woorden die missen, typefouten). Voor iets wat Vrij Nederland als hun ‘pronkstuk’ beschouwt, vind ik dat wel bijzonder. Maar wie zonder zonde zijt, werpe de eerste steen (ik buk wel – net als Simon Carmiggelt).

Het vileine toontje dat vroeger wel in de recensies (met name bij de boeken met weinig sterren) kon sluipen lijkt een beetje ‘over’. Ook dat maakt dat de recensie eerlijker voelen, waardoor ik de mening van de recensent en de gids ook serieuzer neem. Wel hou ik constant in mijn achterhoofd dat bepaalde dingen die ik niet fijn vind in boeken (paranormale zaken bijvoorbeeld) door een aantal recensenten zeer hoog gewaardeerd worden, en dat een van de genres die ik fijn vind (cozy crime) niet hoog scoort bij de Gids. Al moet ik zeggen dat er in deze gids met minder minachting gesproken wordt over cozy crime, zolang het voor de rest maar wel de kenmerken heeft van een thriller. De ‘moord in het kattencafé-serie’ is duidelijk nog een brug (of vier) te ver.

De verdeling van de boeken gaat willekeurig. Dat heeft als voordeel dat de recensenten zo objectief mogelijk naar de boeken kunnen kijken, maar als nadeel dat als een recensent een gloeiende pesthekel heeft aan een bepaald subgenre of juist groot fan is van een bepaalde thrillerauteur, je dat terugziet in de waardering en de recensies. Ik kan me voorstellen dat het voor (sommige) subgenres de moeite waard is om genre-specialisten te vragen, of op zijn minst genre-liefhebbers, zodat ook die boeken een echte kans krijgen.

Wat me opviel was dat er echt een kader is dit jaar met alle informatie over hoe de boeken verdeeld zijn, waarom bepaalde boeken niet zijn meegenomen (self-pup valt bijvoorbeeld buiten de boot, net als YA) en een disclaimer dat een recensie altijd een mening van de recensent blijft. Daardoor kun je als lezer bepaalde keuzes beter plaatsen, en dat scheelt enorm in hoe je de recensies leest. Ik blijf vinden dat er ook iets dergelijks als de VN Detective & Thrillergids voor jongeren zou moeten zijn, of bijvoorbeeld een artikel over goede YA-thrillers, maar door hun stukje duiding kan ik het uitblijven van de besprekingen van de jeugd- en YA-thrillers wel volgen. Ik ben het er niet mee eens, maar ik begrijp waar ze hun keuze op baseren.

Ik hoop dat er volgend jaar weer een thema wordt gekozen waar ik zelf wat meer mee heb, maar verder is deze gids zeker een aanrader voor de liefhebber van detectives en thrillers. Als je niet weet welke boeken je mee wil nemen op vakantie of welke thrillers je in huis moet halen voor je staycation, dan is dit een mooi naslagwerk. Hou wel in je achterhoofd dat, net als bij iedere recensie, je de mening van de recensent leest, en niet een vaststaand feit. Lees de recensie om erachter te komen of de thematiek van het verhaal je aanspreekt, dan komt het helemaal goed.