Tijdens het scrollen op social media kwam ik creator nummer zoveel tegen die opriep om de boeken (en al het andere werk) van een bepaalde controversiële auteur te boycotten. Deze creator riep daarnaast ook op om alle verwijzingen naar het werk van die auteur uit je social media profielen te halen en afstand te doen van al je memorabilia die gelieerd zijn aan het werk van die auteur. Doe je dat niet, dan “moet je je realiseren dat er grenzen zijn aan je allyship”. Dit presenteerde deze creator als iets negatiefs, iets teleurstellends. Een beetje als ‘je moet je dan wel realiseren dat je ons (creator was zelf onderdeel van de groep die door deze auteur belaagd wordt) niet echt steunt, dat je steun nep is, voor de show’. En dat zette me aan het denken: wat zijn eigenlijk de grenzen van allyship?

Wat is allyship?

Allyship betekent dat je bewust de positie inneemt van bondgenoot voor mensen uit gemarginaliseerde groepen, zoals LGBTQIA+-gemeenschappen, mensen van kleur of neurodivergente personen. Een ally streeft ernaar ongelijkheid te herkennen en actief tegen te gaan. Dit betekent dat je niet alleen naast anderen staat, maar ook handelt om structurele ongelijkheid te doorbreken. Een ally observeert en luistert niet alleen, maar spreekt zich ook uit en neemt waar mogelijk concrete stappen om positieve verandering te stimuleren.

Bron: De Inclusieve Organisatie

Als we naar de bovenstaande tekst kijken, zien we dat er een aantal groepen worden genoemd waar je een ally, een bondgenoot dus, voor kunt zijn. Een van die groepen is de LHBTIQA+gemeenschap, en een andere groep is een groep waar ik bij hoor: de neurodivergente mensen. Op het moment van schrijven is er dankzij RFK Jr. net zo’n heksenjacht gaande op mensen met autisme als er gaande is op de LHBTIQA+gemeenschap, en er worden over beide groepen behoorlijk wat uitspraken gedaan die hen minderwaardig of zelfs onmenselijk maken. Het is dus relevant om deze twee groepen met elkaar te vergelijken.

Hoe ben je een goede ally?

Volgens de creator van het filmpje ben je alleen een goede ally als je afstand doet van alles wat met de betreffende auteur te maken heeft, de auteur actief boycot en never never nooit meer ook maar iets te noemen wat met die auteur te maken heeft. Met andere woorden: als je best wel wat opgeeft, doet en laat om te laten zien dat je die maker en de groep waartoe hij behoort steunt.

Laten we eens kijken of dat soort steun ook opgaat voor neurodivergente mensen. Zou jij bedrijven, organisaties, merken en instanties boycotten omdat ze mensen met een brein dat anders werkt dan dat van de meeste mensen niet gelijkwaardig behandelen? Ook als dat jou ongemak bezorgt? Want ik kan je vertellen dat heel veel werkgevers gebruik maken van de loondispensatie (oftewel: een onderhandeling tussen UWV en werkgever over hoe weinig de neurodivergente persoon waard is en wie diegene het minste moet betalen, iets waar de werknemer voor wie dit wordt aangevraagd verplicht aan moet meewerken, inclusief observatie op de werkvloer waar al je collega’s kunnen zien hoe jij beoordeeld wordt, o, en die onderhandelingen over hoe weinig je waard bent? Daar dien je ook bij te zijn… Heel menswaardig, nietwaar?). Ben je bereid om dat offer te brengen?

Want ik vrees dat ik je wel even moet waarschuwen: heel, heel, heel veel werkgevers maken gebruik van deze regeling. Een kleine greep: de meeste winkelketens, inclusief supermarkten, tuincentra en kringloopwinkels, vervoersbedrijven (ja, ook de trein en de bus), horeca, gemeentes en de politie. Ga jij die allemaal boycotten?

Of zitten er aan jouw allyship ook grenzen?

Allyship en persoonlijk ongemak

Allyship is heel mooi, maar voor de meeste mensen zit er aan allyship wel een grens. En die grens is meestal: daar waar het persoonlijk ongemak oplevert. Denk maar even terug aan toen een paar jaar terug de wereld in de fik stond en we allemaal binnen moesten blijven. Iedereen vond heel erg dat we allemaal binnen moesten blijven, maar iedereen vond ook dat er voor hen een uitzondering gold, want anders werd het allemaal wel erg lastig/ongemakkelijk/vervelend/saai.

Met andere woorden: we (mensen in zijn algemeenheid) willen best graag ally’s zijn, maar niet als het ons persoonlijk ongemak oplevert. Dat heeft niets te maken met of we wel of geen goede ally’s zijn, maar vooral met hoe mensen nou eenmaal werken: we zorgen eerst voor onszelf (zelfbehoud, waarschijnlijk overgebleven uit de oertijd en dus en diepgeworteld overlevingsmechanisme) en dan pas voor een ander.

En ik snap dat het, als jij tot een bepaalde minderheidsgroep behoort die constant wordt aangevallen door een bepaalde auteur, voor jou geen offer is om de boeken van die auteur weg te doen. Het punt is dat jij niet voor een ander kan bepalen hoe groot dat offer is, en of diegene bereid is/zou moeten zijn om dat offer te brengen voor jouw doel. Want dat is het uiteindelijk: jouw doel, en niet dat van die ander. Die ander is jouw bondgenoot en steunt jou, maar aan die steun zit hoogstwaarschijnlijk een grens. En die grens ligt daar waar ‘jou steunen’ de ander persoonlijk ongemak oplevert.

De grenzen van allyship

Aan allyship kleven dus grenzen. En heel eerlijk: dat kun je iemand niet verwijten. Net zoals je, als je in een rolstoel zit, niet kunt verwachten dat iedereen de vervoersbedrijven die jou als een reiziger in de derde klasse behandelen boycot en een neurodivergent persoon niet kan verwachten dat iedereen alle bedrijven/instanties die neurodiverse mensen oneerlijk behandelen boycot, kun je als persoon van een andere minderheidsgroep niet verwachten dat iedereen een auteur boycot.

Misschien is het eerlijker om te zeggen: mensen hebben grenzen. En als het niet aan mij is om te bepalen bij welke supermarkt jij je boodschappen doet omdat de supermarkt van jouw voorkeur niet bereid is om neurodiverse mensen een normaal salaris te betalen, dan is het ook niet aan jou welke boeken ik weg moet doen en welke auteurs ik moet boycotten. Als jij niet bereid bent om langer onderweg te zijn naar de supermarkt om te bewijzen dat je mijn ally bent, waarom moet ik dan boeken wegdoen om te bewijzen dat ik jouw ally ben?

Allyship kent grenzen. Dat is menselijk. En iemand veroordelen omdat die grenzen heeft, is net zo kortzichtig als mensen veroordelen op wie of wat ze zijn. Als jij ally’s wil, zul je moeten respecteren dat die grenzen hebben. En ja, je mag ervoor kiezen om iemand niet jouw ally te noemen als diegene zich niet aan jouw standaarden houdt voor een ally. Maar misschien is het wel zo netjes om je even af te vragen of jij een door de ander te bepalen offer zou willen brengen om jouw allyship te bewijzen voor je iemand veroordeelt omdat die niet in jouw ideale plaatje van een ally past.

En weet je? Misschien kun je ook genoegen nemen met de manier waarop een ally bereid is om jou te steunen. Ook als er grenzen zitten aan die steun. Want weet je? Volgens mij is iedere ally, onafhankelijk van de grenzen die diegene heeft, er een.