De kater van ‘het slappe einde’

Van sommige boeken kun je een beetje een kater krijgen. Dat kan komen omdat een boek stom is, of juist omdat een boek te goed is. Vandaag bespreek ik een andere oorzaak van zo’n boekenkater: het slappe einde.

Ik kom dit soort slappe eindes regelmatig tegen. Vaak recenseer ik die boeken dan niet voor mijn blog, omdat de kater overheerst (en dat boek moet ondertussen terug naar de bieb, dus echt tijd om bij te komen is er niet). Soms bespreek of noem ik de boeken later wel, als de kater wat gezakt is. Dan merk ik dat ik het verhaal en de sfeer van het boek wel kan waarderen, ondanks het slappe einde.

Wat vind ik bijvoorbeeld een slap einde? Nou, als er in een thriller constant een paar verdachten zijn, maar er aan het slot, als een duveltje uit een doosje, een totaal andere dader tevoorschijn komt, zonder dat er ook maar de geringste aanwijzing voor was. Of bij een roman, als er aan het einde nog even een lesje in gestampt moet worden. Niet zoals in Max Havelaar van Multatuli of De Onschuldigen van John Grisham, want die boeken draaien om onrecht dat recht gezet moet worden. Nee, ik bedoel zo’n boek waar aan het einde een van de personages (vaak de hoofdpersoon) opeens een heel moralistisch verhaal houdt over hoe hij/zij tot inkeer is gekomen en nu wenst dat alle mensen de wereld net zo zouden kunnen zien en behandelen als hij/zij dat (sinds maximaal 2 hoofdstukken) doet.

Waarom dat slappe einde mij zo stoort

Maar waarom krijg ik een kater van een boek met een slap einde? Ik denk om twee redenen. Ten eerste vind ik dat de auteur zich er met een Jantje van Leiden vanaf maakt door bijvoorbeeld opeens een compleet onverwachte dader op te voeren. Ik vind het dan veel interessanter om te lezen hoe een personage tot een bepaalde daad komt, waarom hij/zij dat gedaan heeft. Als er opeens een andere, nieuwe dader tevoorschijn komt, heeft die vaak veel minder diepgang, waardoor het boek een beetje ongeloofwaardig wordt en het verhaal in mijn ogen te kort gedaan wordt. Want juist als je van personages gaat houden is het (naar mijn mening!) interessanter om te lezen hoe zij toch tot iets gruwelijks komen. De personages krijgen dan meer diepgang. Door opeens een totaal andere dader uit de hoge hoed te toveren, ontzegt een auteur je die diepgang. Dat vind ik jammer.

En bij een boek waar aan het einde een lesje wordt opgelepeld, dan vind ik dat het er te dik bovenop ligt. Dat vind ik overigens ook bij mensen die net zijn begonnen met veganistisch eten/bullet journalling/yoga op een walvis en nu vinden dat de hele wereld a) dat moet weten en b) ook moet gaan doen, en bij voorkeur minstens zo fanatiek als zij. Ik denk dan: ga eerst eens even ontdekken waar je allemaal wel en niet tegenaan loopt, voor je dit een ander gaat aanraden. Ik hou er niet van om bekeerd te worden, op wat voor manier dan ook, dus of ik dat nou in een boek, een filmpje of in het echte leven tegenkom, ik vind het irritant. In een boek stoort het me vaak extra, omdat ik een boek las om me te vermaken, niet om bekeerd te worden tot de kerk van het vliegend spaghettimonster. Daarbij komt het niet geloofwaardig over (in ieder geval niet bij mij) als iemand die dit net ontdekt heeft jou probeert te overtuigen dit ook te gaan doen. Dat voelt een beetje als een zwemleraar die zelf net kan zwemmen.

Wat te doen na een boek met een slap eind

Wat ik meestal doe, is het boek terugbrengen naar de bibliotheek. Daarna denk ik er nog een poosje over na: doet dit slappe einde afbreuk aan het verhaal? En zo ja, hoeveel? Kan ik begrijpen waarom de auteur voor dit slappe einde gekozen heeft (wat me bij een detective vaak beter lukt dan bij een roman)? En waarom maak ik me er zo druk over? Hoe had ik het verhaal laten aflopen als ik de auteur was geweest? Over al die dingen denk ik na.

En als ik uitgedacht ben, pak ik een boek in een totaal ander genre of een totaal andere leeftijdscategorie. Niet omdat dat geen slap einde kan hebben, maar omdat ik, als ik meerdere negatieve ervaringen heb met hetzelfde genre of dezelfde leeftijdscategorie, ik dat hele genre of die hele leeftijdscategorie afschrijf. Dat wil ik voorkomen. Want er zijn genoeg boeken waar je geen kater aan overhoudt!

4 gedachtes over “De kater van ‘het slappe einde’

  1. Rob zegt:

    Tijdens het redigeren van een thriller geef ik het weleens aan, dat het einde een beetje tegenvalt, of te onrealistisch is, of te weinig verrassend. Soms gaat de auteur ermee aan de slag, soms niet. Het is inderdaad een beetje zonde van de tijd: al die bladzijden die eindigen in een anticlimax.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s