Lees-rituelen. Volgens mij heeft iedereen die wel. De een kan alleen in de avond lezen, de ander alleen overdag, een derde kan alleen in die ene stoel lezen en nummer vier eigenlijk alleen maar op vakantie. Je zou kunnen denken dat lees-rituelen iets slechts zijn, maar ik denk dat ze juist iets goeds kunnen bieden. En dat, mocht je op dit moment niet zo veel lezen en je wil wel graag meer lezen, dan zou een lees-ritueel je kunnen helpen om meer te lezen.

Verschillende lees-rituelen

Laten we eens beginnen met verschillende lees-rituelen te bekijken. Waarschijnlijk heb je als kind wel eens een lees-ritueel meegemaakt. Werd je bijvoorbeeld thuis voorgelezen voor het slapengaan? Of las de juf of meester voor tijdens het eten? Dat is eigenlijk al een leesritueel. Mocht je vroeger in de klas lezen als je je werk af had? (beroerde regel, want de leerlingen die er langer over doen mogen dus minder vaak leuke dingen doen en hebben minder ontspanning in een lesdag dan de snelle leerlingen). Ook dat is een leesritueel. Een boek in de trein lezen? Leesritueel. Een boek lezen voor het slapengaan? Leesritueel. Je snapt het, een leesritueel heb je al snel 😉

Het voordeel van lees-rituelen

Waarom is een lees-ritueel nou een goed idee voor jou/jouw gezin? Heel simpel: je leest meer (en eventuele gezinsleden ook). En aangezien we zeg maar zo’n beetje tot over onze oren in een gigantische leescrisis zitten, lijkt ‘meer lezen’ me best wel een goed idee. Lezen heeft allerlei gezondheidsvoordelen, en als je fictie leest zitten er ook een aantal psychologische/mentale voordelen aan vast. Je leeft bijvoorbeeld langer, je hebt minder kans op dementie, je ademhaling wordt rustiger waardoor je stresslevels zakken, je woordenschat gaat omhoog, je analytisch vermogen wordt vergroot, je bloeddruk en je concentratie verbeteren. Als je fictie leest, komen daar nog wat voordelen bij: je wordt er empatischer van, je blik op de wereld vergroot, chronische klachten kunnen verminderen en je mentale gezondheid gaat erop vooruit. Geloof je me niet? In deze blogpost staan alle linkjes naar de wetenschappelijke onderzoeken waar ik me op baseer.

Een leesritueel heeft dus heel veel voordelen, omdat lezen heel veel voordelen heeft. Een vast moment in je dag of in je week om een boek te lezen kan je enorm helpen om meer boeken te lezen. En het hoeft niet ingewikkeld te zijn: jouw leesritueel kan zo simpel zijn als ‘in de trein onderweg naar mijn werk lees ik mijn boek’ of ‘iedere avond lees ik een half uurtje voor ik ga slapen’ (dat laatste maakt trouwens ook dat je beter slaapt).

Het nadeel van een lees-ritueel

Eigenlijk kan ik maar een nadeel bedenken bij een leesritueel: het kan je het gevoel geven dat je alleen op dat ene moment kan/mag lezen. Zelf omzeil ik dit gevoel door verschillende lees-rituelen te hebben, waardoor ik op verschillende momenten kan lezen.

Hoe bouw je een lees-ritueel op

Het belangrijkste om je lees-ritueel op te bouwen is dat je een vast moment kiest om te lezen. Maak hier echt een nieuwe gewoonte van. Dat kan zo simpel zijn als ‘ik lees een half uur voor het slapengaan’ of ‘als de keuken is opgeruimd, ga ik eerst een kwartiertje lezen voor ik Netflix aanzet’. En aangezien luisteren hetzelfde effect heeft als lezen, kun je er zelfs van maken ‘tijdens het dagelijkse opruimrondje/klusjesrondje/wandelingetje zet ik een luisterboek aan in plaats van muziek of een podcast’.

Dan komt het lastige deel: je eraan houden. Je moet iets namelijk minimaal 18 dagen en maximaal 36 weken volhouden tot de gewoonte is ingesleten. Begin daarom klein en behapbaar. Misschien zit jouw hoofd na een werkdag te vol om nog te lezen, maar lukt het je wel om in het weekeind een uur te lezen. Misschien is een half uur per dag te lang voor je, begin dan met een kwartier. Misschien helpt het jou als je niet alleen een poosje kan lezen, maar de gewoonte vastkoppelt aan nog een gewoonte (je dagelijkse theepauze bijvoorbeeld).

De reden waarom ik er een tijdsduur van maak en niet bijvoorbeeld ‘een boek per week’ of ‘zoveel bladzijden per dag’, is dat ik uit ervaring weet dat sommige boeken veel en veel en veel te dik zijn om in een week uit te lezen (op het moment van schrijven heb ik een project van meer dan 1000 pagina’s liggen), en ook dat de ene bladzijde de andere niet is. Lettertype en -grootte, bladspiegel, zetmarge en regelafstand maken enorm uit voor hoeveel tijd een bladzijde kost. Tijd is een vaststaand iets, een half uur duurt altijd een half uur (ja, ik weet dat het soms langer voelt). Het is niet zo dat er opeens meer of minder minuten in dat halve uur zitten, maar het kan wel zijn dat de ene bladzijde veel meer woorden heeft dan de andere.

Een leesritueel kan je dus heel veel opleveren, maar het vraagt wel wat inzet van jouw kant. Net als eigenlijk alle goede gewoontes. Je weet wel: gezond eten, sporten, je huis opruimen en de badkamer poetsen. Voordeel van lezen is dat je waarschijnlijk wel wat entertainment hebt terwijl je het probeert (je leest immers je boek 😉 )

Wat is jouw lees-ritueel?