Ik zie dat de term ‘romantasy’ nog steeds regelmatig gebruikt wordt, dus ik denk dat het tijd is voor een tweede blogpost over dit onderwerp. Naast dat het namelijk, zoals ik in de vorige blogpost uitlegde, een enorme degradatie is van fantasyboeken geschreven door vrouwen en met een sterke vrouwelijke hoofdpersoon, is er nog iets wat problematisch is aan de term ‘romantasy’…

10% van het verhaal

Een verhaal wordt weggezet als ‘romantisch’ of ‘smut’ omdat zo’n 10% van de hoofdstukken (voor een deel) bestaat uit zoenen en meer en we beoordelen dus een boek van 400-800 pagina’s op maximaal 40-80 bladzijdes (wat al niet eerlijk is), en we degraderen het boek door het als romantisch weg te zetten (want wees eerlijk, een verhaal geschreven door een man wordt niet weggezet als romantasy, maar als fantasy, en niet als romanteratuur maar als literatuur). Ja, 10% van het verhaal. We praten over echt een paar hoofdstukken op een boek van minstens 400 pagina’s, vaak eerder 600 of zelfs 800-1000. In sommige boeken is het letterlijk maar 3 hoofdstukken. Zal ik Jan Wolkers eens beoordelen op drie door mij uitgekozen hoofdstukken? Of Joost Zwagerman? Pieter Aspe? Nee? Dacht ik al. Doe dat dan ook niet met fantasy die geschreven is door vrouwen en een sterke vrouwelijke hoofdpersoon hebben.

Wat is hier romantisch aan?

Er is namelijk nog een reden waarom ik vind dat je dit niet romantisch zou moeten noemen. Een van de dingen waarin de personages in de boeken van Fourth Wing en ATOCAR in verschillen van de personages van veel mannelijke auteurs in het fantasygenre, is dat de personages alleen met elkaar zoenen of seks hebben als beide partijen dat willen. De personages vragen regelmatig om elkaars instemming met de “activiteiten”, en het is duidelijk dat ze ook bereid zijn om te stoppen met de handelingen als de ander om wat voor reden dan ook de toestemming intrekt.

Kan iemand me vertellen waarom dat romantisch is? Want volgens mij zou dat gewoon normaal moeten zijn, zeker als het om dit soort intieme handelingen gaat. Als je het romantisch vindt, wat is dan jouw norm? Dat iemand gewoon doorgaat ook al zeg jij ‘stop’? Want dan heb ik nieuws voor je: iemand die doorgaat als jij stop zegt, dat noemen we, afhankelijk van de handeling, aanranding of verkrachting.

Als het romantisch is om iemands wensen en grenzen te respecteren, en om instemming te vragen en te geven voor handelingen… Waar is het dan misgegaan? Heb je hulp nodig? Moet ik een therapeut voor je bellen?

Het perspectief en de norm

Er is iets wat deze boeken anders maakt dan de ‘traditionele’ fantasyboeken. En dat is dat de auteurs van de ‘traditionele’ fantasyboeken vaak mannen zijn. Dat betekent dat alle personages, ook vrouwen, beschreven worden vanuit een mannelijk perspectief. En nu kan ik jullie vertellen dat mannen nog wel eens fouten maken als ze over vrouwen schrijven… Maar als zij vanuit hun perspectief schrijven en (daarmee) de normen rondom seks (mede) bepalen… Dan snap ik dat het ‘anders’ is om te lezen hoe een vrouw de dingen beleefd en hoe vrouwen graag zien dat instemming werkt (en dan heb ik het nog niet over verkrachting en incest).

Maar ‘anders’ is in dit geval niet verkeerd. En het wil ook niet zeggen dat het ‘nieuwe’ weggezet of zelfs gedegradeerd moet worden (ik haal nog maar even de boeken van Jan Wolkers, Joost Zwagerman en Pieter Aspe aan, die je never never nooit zou omschrijven als ‘romantisch’). Een nieuw perspectief kan inderdaad maken dat de norm verschuift, en ik snap dat mannen die graag vrouwen verkrachten het eng vinden als vrouwen dat opeens niet meer de norm gaan vinden. Maar weet je? Ik heb echt nog minder dan 0 medelijden met die mannen.

Verander de norm

Fantasy geschreven vanuit een vrouwelijk perspectief en met sterke vrouwen als hoofdpersonen is niet iets waar je bang voor zou moeten zijn. Je zou het net zo normaal moeten vinden als fantasy geschreven vanuit een mannelijk perspectief en geschreven door mannen. Seks met wederzijdse instemming is niet iets wat romantisch zou moeten zijn. Het zou net zo normaal moeten zijn als boodschappen doen.

Door de term ‘romantasy’ te gebruiken, blijf je doen alsof deze boeken bijzonder zijn, en alsof seks met wederzijdse instemming niet de norm zou moeten zijn. In feite draag je bij aan de onderdrukking van vrouwen.

Daarom stel ik voor: we stoppen met de term ‘romantasy’*. We gaan het de norm maken dat personages elkaar om instemming vragen voor en tijdens intieme handelingen. En vooral gaan we niet bijdragen aan vrouwenonderdrukking in deze wereld. Er zijn al genoeg mensen die dat doen. Wij besluiten vandaag, met z’n allen, dat we de norm gaan veranderen. Zin voor zin, boek voor boek. Want dat kunnen we.

*En voor iedereen die nu roept ‘ja maar hoe kunnen we dan aanduiden dat dit soort scenes erin zitten, want niet iedereen wil dat lezen’: bij thrillers en literatuur hebben we daar prima methodes voor. Ik stel voor dat we die hier ook gebruiken.