Zo af en toe heb ik een dip. Als in: mijn mentale gezondheid gaat onderuit. En een van de dingen die mij dan kunnen helpen zijn luisterboeken. Maar hoe werkt dat precies? En waarom kies ik voor luisterboeken? Hoe helpen mij die? Vandaag leg ik het uit!

Mijn mentale gezondheid dipt

Voor wie het nog niet weet: ik ben autistisch. Ik heb dit al mijn hele leven, maar ik ben (naar de huidige maatstaven) vrij laat gediagnostiseerd. Niet omdat ik nauwelijks last heb van mijn aandoening, maar omdat mijn autisme jarenlang niet gezien is. En ja, dat kan ik bewijzen, want ik heb verslagen van onderzoeken die met 7/8 jaar gedaan zijn waarin observaties staan die tegenwoordig aanleiding zouden zijn voor een verwijzing naar een ASS-diagnose-traject. En nee, dat lag niet aan mijn ouders, of aan de onderwijzers en hulpverleners van die tijd, maar aan het feit dat er a) veel minder bekend was over autisme, b) nog minder bekend was over autisme en normaal tot hoogbegaafde mensen en c) nog veel minder over autisme bij meisjes/vrouwen. Tel daarbij op dat de behandeling van autisme 20 jaar geleden (toen ik ongeveer mijn diagnose kreeg) nog vooral focuste op ‘hoe schiet de ASS’er tekort en hoe moet die ASS’er zorgen dat die tekortkomingen niet opvallen/gecompenseerd worden’ en je snapt dat ik jarenlang overvraagd ben. En dat eist zijn tol, ook jaren na dato nog.

Inmiddels weet ik, na jarenlange therapie, waar mijn problemen vandaan komen, wat er ‘geraakt’ wordt als ik op een bepaalde manier reageer en hoe ik kan merken dat ik ‘afglij’. Soms kan ik dat zelf bijsturen, andere keren heb ik daar hulp van anderen bij nodig. Maar iedereen weet dat als je griep hebt (of een dubbele longontsteking of zoiets) dat bepaalde dingen niet meer goed lukken. Zo is het bij mij ook: als ik de mentale variant van griep (of erger) heb, lukt het mij niet altijd meer goed om bijvoorbeeld de afwas te doen (ja ik wil een vaatwasser maar de woningbouw werkt niet zo mee, work in progress zeg maar) of de was te sorteren/draaien/op te hangen (weet je hoeveel je moet nadenken over het plannen van een was? O, en nee, ik wil geen droger, mijn was kan prima drogen aan de waslijn). En dan heb ik het nog niet over stofzuigen of pakketjes wegbrengen (boodschappen doe ik grotendeels via die supermarkt die met elektrische wagentjes langs komt rijden, dus dat scheelt). Dus… Hoe zorg ik dat ik het noodzakelijke kan blijven doen (of weer kan doen)?

Luisterboeken!

Met luisterboeken! Ik zet een luisterboek aan om bijvoorbeeld de was te sorteren/op te kunnen hangen, de afwas te kunnen doen, de boodschappen op te kunnen bergen en te vegen of te stofzuigen. Soms ga ik gewoon verder in het luisterboek waar ik toch toevallig al mee bezig was, maar als ik wat meer ‘push’ nodig heb om mijn huishouden te gaan doen komt het ook voor dat ik een luisterboek kies voor de klusjes. Favoriet daarbij is Baantjer, omdat die luisterboeken een herkenbaar patroon volgen en omdat die niet heel lang duren (als ik 12 uur klusjes moet doen om te weten wie de dader is… Ja laat maar). Een andere favoriet zijn de columns van Sylvia Witteman, omdat die over het algemeen over luchtige, alledaagse dingen gaan, en aangezien de situatie in mijn hoofd dan juist niet luchtig is, is dit een fijn tegenwicht.

Luisterboeken werken voor mij als een soort fidget toys voor mijn gedachten: ik geef mijn hoofd iets om zich mee bezig te houden zodat mijn gedachten niet te veel gaan spiralen. Muziek werkt vaak averechts voor mij (tenzij muziek van bepaalde games of passend bij bepaalde boeken, dat kan me juist soms wel weer helpen tijdens het lezen, maar dat is een andere blogpost), dus ik kies voor luisterboeken. Dat is ook iets wat ik al vanaf mijn babytijd heb: waar andere baby’tjes rustig waren te krijgen met muziek, was ik rustig te krijgen met verhaaltjes.

Hoe helpen luisterboeken mij in moeilijke tijden?

Als het met mij minder goed gaat, lukt het me dankzij luisterboeken om nog een aantal noodzakelijke huishoudelijke klusjes te doen. Als het nog wat slechter gaat kan ik dankzij een luisterboek wel mijn haren wassen. Als het nog slechter gaat, kan ik dankzij luisterboeken medicatie uitstellen. En ja, dat kan dus betekenen dat ik (bijna) de hele dag naar een luisterboek luister. Nee, dat hoeft niet storend te zijn voor mijn buren, want ik heb een koptelefoon en oortjes.

Luisterboeken maken dat ik iets makkelijker door moeilijke dagen kom, en dat is fijn. Het is niet een oplossing die alles oplost, wel iets wat moeilijke dagen dragelijker tot makkelijker kan maken. Ik ben blij dat er luisterboeken zijn.