Aangezien vandaag/deze week de eerste scholen weer beginnen, is het misschien ook wel fijn om wat boeken op een rijtje te zetten waar je wat van kan leren. Daarom gaat ZomerLezen vandaag over non-fictie en faction. Non-fictie zijn wat we bij mij op school ‘weetjesboeken’ noemen, en faction bestaat uit goed leesbare tot spannende non-fictie, al dan niet vermengd met wat fictie, om te zorgen dat het verhaal beter leesbaar is. Een fictief personage dat als toeschouwer de gebeurtenissen meemaakt, of een goede vriend(in) die dicht bij de hoofdpersoon staat en daarom alles kan navertellen… Iets wat droge feiten net wat meer sjeu geeft. Want soms zijn droge feiten gewoon nogal… droog. En dat moedigt niet echt aan tot lezen. Daarom vandaag: de non-fictie boeken die wel aansporen tot lezen.

Non-fictie en factie voor iedereen vanaf 4 jaar

BAM-boekjes. BAM-boekjes zijn informatieve boekjes op voor beginnende lezers (vanaf ongeveer eind groep 3). De boekjes gaan over verschillende onderwerpen, van panda’s tot gamen en van ijsjes tot tekenen. Er zit wat hulp in bij moeilijke woorden, en er zitten grapjes in. De boekjes zijn ook leuk als lezen wat lastiger is, juist omdat de onderwerpen niet kinderachtig zijn.

Van nul tot nu van Thom Roep & Cor Loerakker. Dit zijn stripboeken over de geschiedenis van Nederland. De basis van het verhaal is dat een jong meisje, Ankie, Meneer de Tijdt ontmoet. Ankie heeft een achterstand met geschiedenis, en Meneer de Tijdt vertelt haar de verhalen van de geschiedenis van Nederland, wat we dus in stripvorm terugzien. Erg leuk om te lezen, en er zit veel informatie in.

Graaf Sandwich en andere etenswaardigheden van Jan Paul Schutten. Heb jij je wel eens afgevraagd wie die Margherita is naar wie die pizza is vernoemd? Of waarom de Engelsen azijn op hun patat doen (blehg!)? Waarop kauwden mensen voor de kauwgum werd uitgevonden? En wist jij dat cola ooit was bedoeld als medicijn tegen hoofdpijn? Antwoorden op dit soort vragen, bijzondere eetweetjes en gekke gerechten, ze komen allemaal voorbij in dit grappige en informatieve boekje over eten.

Non-fictie en factie voor iedereen vanaf 12 jaar

Het mysterie van de mens van Yuval Noah Harari. Deze serie is het boek Sapiens, maar dan in delen en iets toegankelijker geschreven. Waarom is de mens bijvoorbeeld de baas over de wereld? En waarom vinden de meeste kinderen en jongeren (en volwassenen, maar vertel dat niet verder) snoep zo lekker? Waarom is er maar 1 soort mensen? En waarom zijn kinderen bang voor monsters onder hun bed? Op al die vragen, en meer, krijg je antwoord in deze serie boeken.

De Telduivel van Hans Magnus Enzensberger. Dit is een boek over wiskunde. Robert, de hoofdpersoon in dit boek, heeft een gloeiende pesthekel aan wiskunde. Maar dan komt in zijn droom De Telduivel langs, die hem uitlegt hoe wiskunde nou echt werkt. In twaalf dromen werkt Robert zich op tot een meester der getallen, en neemt jou als lezer mee. Priemgetallen, rijen, combinaties, topologie en machten, alles komt aan de orde. Als je een kind hebt dat geïnteresseerd is in wiskunde of graag met iets nieuws in aanraking komt, is dit echt een aanrader.

Toen de wereld nog van ons was van Liz Kessler. Een verhaal over drie vrienden, en een verhaal dat zonder De Tweeling niet had kunnen verschijnen. Kessler vertelt een verhaal over twee jongens en een meisje, Elsa, Leo en Max. Het is 1936 en hoewel ze samen veel plezier hebben, wordt de wereld steeds kleiner. Met name Elsa en Leo mogen steeds minder, want zij zijn Joods, en in 1936 was in Oostenrijk al een hoop rassenscheiding gaande. Dan moeten ze alle drie hals over kop het land uit: Elsa en Leo moeten vluchten en onderduiken, Max moet verhuizen. Zijn vader heeft namelijk een hoge functie bij de SS en daarom verhuist dat gezin naar München. Op de laatste normale verjaardag heeft de vader van Leo een foto gemaakt van het drietal, en ze hebben elkaar toen beloofd om voor altijd vrienden te blijven. Wat is er in 1945, als de oorlog voorbij is, over van de vriendschap?

Non-fictie en factie voor iedereen vanaf 15 jaar

Met de noorderzon van Jennifer Donnelly. Dit is een bijzonder verhaal, gebaseerd op waargebeurde feiten. Het is deels een historische roman en deels een detective. Mattie wil heel graag gaan studeren, maar haar vader vindt dat ze geld moet gaan verdienen om voor de rest van het gezin te zorgen. In de zomer voor Mattie eventueel naar de universiteit gaat, werkt ze in een hotel. Daar krijgt ze van een gast een pakje brieven, met het verzoek ze te verbranden. Maar dan verdrinkt de gast, en Mattie besluit om de brieven te gaan lezen. Het verhaal van Mattie is verzonnen (maar er is duidelijk wel wat onderzoek gedaan naar de leefomstandigheden van toen), maar het verhaal wat in de brieven beschreven wordt is waargebeurd.

Het meisje met de vlechtjes van Wilma Geldof. Dit verhaal is gebaseerd op het leven Freddie Oversteegen, die samen met haar zus bij het gewapende verzet zat. Een deel van de reden dat ik dit bij de 15+ heb gezet, is dat Freddie wapens gebruikt tegen de nazi’s, een andere reden is dat zij en haar zus ook hun lichaam in de strijd gooien. Ze verleiden hooggeplaatste nazi’s, lokken ze het bos in, waar andere leden van het verzet definitief afrekenen met deze mannen. Freddie Oversteegen zat in dezelfde verzetsgroep waar ook Hannie Schaft bij zat.

FAQ Gender van Mandy Woelkens & Thorn de Vries. Een queerkoppel beantwoordt vragen over gender. Mandy is een queer cis vrouw en Thorn is non-binair. Want wat is dat eigenlijk, non-binair? Hoe weet je of je dat bent? En ben je dan trans? En als je dat niet bent, wat ben je dan wel? Mandy en Thorn beantwoorden alle vragen die je wil stellen, maar niet durft (of waarvan je hebt geleerd dat het niet netjes is om ze te stellen).

Non-fictie en factie voor volwassenen

Haal de vroedvrouw van Jennifer Worth. Deze titel klinkt wel heel erg alsof het Call the midwife is, nietwaar? Dat klopt. Eerst waren er boeken (zoals zo vaak…), en toen werd er op basis van die boeken een tv-serie gemaakt. Jennifer Worth heeft haar ervaringen als vroedvrouw/kraamverzorgster en verpleegkundige opgeschreven in deze serie. Het uitgangspunt daarvan was feministisch: er waren heel veel verhalen over dokters, maar niet over verpleegkundigen en vroedvrouwen. Dus daar besloot zij verandering in te brengen. Als je de serie hebt gezien zijn deze boeken ook leuk om te lezen, omdat je wat je wat meer achtergrond krijgt bij de verschillende zusters uit het klooster (het achtergrondverhaal van zuster Evangeline vond ik bijvoorbeeld heel bijzonder) en je leert ook meer over de omstandigheden in de havenbuurt van Londen waar de zusters werkten.

Hidden Figures van Margot Lee Shatterly. Dit is een biografie over een aantal verborgen figuren (hidden figures) in de Amerikaanse geschiedenis. Bij NASA werkten namelijk een aantal Afro-Amerikaanse vrouwen. Ze werkten daar als rekenaars. Zij rekenden uit welke banen de raket om de aarde zou maken en met welke kracht dat zou gaan en op welk punt de ruimtevaarder veilig terug kon keren door de dampkring terug naar de aarde. Uit. Hun. Hoofd. Dit is een zeer geschikt moment om je kaak van de grond te rapen, ja.

Schilderslief van Simone van der Vlugt. Dit boek gaat over de minnares van Rembrandt van Rijn, de grote schilder. In de versie van Rembrandt had hij heel veel pech: zijn eerste vrouw overleed en zijn minnares werd krankzinnig. Maar dit boek vertelt een heel ander verhaal. Een verhaal over een sterke vrouw, die de zorg voor zowel het gezin van Rembrandt als zijn bedrijf overnam. Maar als haar positie onhoudbaar wordt, laat Rembrandt haar krankzinnig verklaren en veroordelen tot 12 jaar in het tuchthuis. Vanuit dat tuchthuis kijkt Geertje Dircx terug op haar leven, en vertelt hoe het zo ver heeft kunnen komen. Een eerherstel voor de minnares van Rembrandt.

Non-fictie en factie om voor te lezen/samen te lezen

Dag Erwtje, Hallo Watermeloen. Dit is een heel schattig en toegankelijk boekje waarin de groei van een baby wordt uitgelegd. Niet alleen wordt heel inzichtelijk gemaakt hoe groot te baby is aan de hand van etenswaren en voorwerpen die kinderen kunnen herkennen en vasthouden, maar het boekje vertelt ook hoe de baby in de baarmoeder zich ontwikkelt: wanneer kan de baby voelen, zien, horen? Wanneer beginnen de longen te rijpen? Wanneer is de baby zo groot als een stukje chocola, een lego-blokje, een macaron, een konijn, een strijkijzer of een trompet? Dit boekje neemt je mee in de ontwikkeling van de baby, iedere week van de zwangerschap.

De Zweetvoetenman van Annet Huizing. In De Zweetvoetenman gaat het over de Nederlandse rechtspraak. Niet alleen over grote boeven, maar ook over kleine zaken. Mag je bijvoorbeeld je zweetvoeten luchten in de bibliotheek? Waarom bemoeit de overheid zich met hagelslag? En mag je je eigen fiets terugstelen als die eerst van jou gestolen is? Dit is een grappig boek over rechtszaken, regels en een hoop gedoe.

De gijzelaar en de bastaard van Arend van Dam. 1568. Filips Willem, de zoon van Willem van Oranje, wordt meegenomen door soldaten. Ze brengen hem naar de Spaanse koning, die Filips Willem een ‘speciale gast’ noemt. Maar Filips Willem weet wel beter: hij is geen gast, hij wordt gegijzeld. De Spaanse koning en de vader van Filips Willem zijn het namelijk niet eens over de toekomst van De Nederlanden. Fillips Willem wacht vol spanning af: zal zijn vader voor hem kiezen (en dus bezwijken onder de druk van de Spanjaarden) of vindt hij de vrijheid van zijn land belangrijker?

Op zoek naar iets anders dan weetjes? Misschien zit er iets bij deze ZomerLezen: boeken voor/over je hobby! Meer zin om wel iets te leren over een land, maar vooral lekker te lezen? Kijk dan eens bij ZomerLezen: de wereld rond in boeken!