Het is september en in september zijn alle scholen en studies weer begonnen. Nu werk ik zelf in het onderwijs, maar ik werk niet op een ‘gewone’ school. De school waar ik werk is een VSO ZML, oftewel: een school voor jongeren met een verstandelijke beperking. We leren ze een beetje (beter) lezen en rekenen dan ze kunnen en onderhouden die vaardigheden, maar we leren ze vooral heel veel ‘life skills’. Denk aan groente snijden, een beetje koken (onder toezicht), je bed opmaken, vegen en schoonmaken. Luisteren naar instructies en ze opvolgen (met name als het om veiligheid gaat), je aan de regels houden (we werken, afhankelijk van het vak, met dure en/of gevaarlijke materialen), omgaan met elkaar, rekening houden met elkaar, trots zijn op je eigen werk, om hulp vragen, op je beurt wachten… Daarnaast zijn er leerlingen die we leren reizen met het OV en ik weet dat de gymsectie graag een ‘cursus veterstrikken’ zou willen introduceren. Maar goed, ik dwaal af. Ik werk dus op een niet-standaard school, en in die zin een bijzondere school. En toen dacht ik: laat ik eens een lijstje maken van boeken over bijzondere scholen. Scholen waarin niet alles gaat zoals de meeste mensen gewend zijn van het onderwijs, waar een bijzonder soort opleiding wordt gegeven.

Kinderboeken over bijzondere scholen

Dievenschool van Dirk Nielandt. Rolf moet van zijn ouders stelen. En om het vak goed te leren, sturen ze hem naar dievenschool. Maar Rolf wil helemaal niet leren stelen, hij wil veel liever leren rekenen en lezen. Want Rolf wil geen dief worden, maar geheim agent. Op de dievenschool kun je eigenlijk niemand vertrouwen, maar toch weet Rolf een vriendin te maken: Gitte. Samen ontrafelen ze de geheimen van de dievenschool.

Het onwaarschijnlijke verhaal van Baskerville Hall van Ali Standish. Arthur groeit op in een arm gezin in Edinburgh. Arthur denkt er al over om een baantje te gaan zoeken, maar dan krijgt hij een uitnodiging om naar de geheime kostschool Baskerville Hall te gaan – en alle onkosten worden vergoed. De lessen op Baskerville zijn anders dan je zou verwachten. Zo krijgen de leerlingen anatomie en geneeskunde, doen ze proeven met elektriciteit, ontploffen er regelmatig dingen, vallen er schilderijen neer en zijn er vivaria vol exotische planten en dieren. Naast deze spannende lessen is er nog iets bijzonders: een geheim genootschap op school. Arthur en zijn vrienden krijgen een uitnodiging om lid te worden. Maar… hoeveel is ze dat waard?

Nevermoor van Jessica Townsend. Morrigan Crow is vervloekt, en ze is gedoemd om te sterven op haar elfde verjaardag. In plaats daarvan (want doodgaan is saai) neemt Jupiter North haar in een soort mechanische spin mee naar Nevermoor. Ze mag in hotel Decalion wonen (Jupiter is de eigenaar) en doet mee aan de proeven voor het Wondergenootschap. Het Wondergenootschap is een plek waar kinderen met een zeer bijzonder talent een opleiding krijgen. Maar Morrigan heeft geen bijzonder talent, tenzij ‘de schuld krijgen van alles wat mis gaat omdat je vervloekt bent’ meetelt (en dat telt niet, volgens Jupiter). Toch heeft Jupiter een rotsvast vertrouwen in Morrigan, ook al wil hij niet precies uitleggen waarom. Nevermoor is de nieuwe Harry Potter, en alle ouders die ooit genoten van het lezen van Harry Potter zullen het heerlijk vinden om Nevermoor aan hun kinderen voor te lezen.

Harry Potter van J. K. Rowling. Harry Potter, behoeft dat nog uitleg? Goed. Harry krijgt van halfreus Hagrid een brief dat hij naar Zweinstein’s hogeschool voor Hekserij en Hokus Pocus mag. Hierdoor hoeft hij niet langer bij zijn nare oom en tante en hun gemene zoon te wonen. Onderweg in de trein ontmoet hij Ron Wemel en Hermelien Griffel. Harry en Ron zijn meteen vrienden voor het leven, maar voor ze vrienden worden met Hermelien moeten ze eerst samen een trol verslaan. Want ja, Zweinstein is een school waar dus trollen kunnen rondlopen. En dan is er ook nog de dreiging van Voldemort, de meest duistere tovenaar aller tijden… 

Boeken voor jongeren over bijzondere scholen

In de ruimte is het stil van Nicole Panteleakos. Ik denk dat deze school en dit boek nog het dichtste in de buurt komt van de school waar ik werk. Nova heeft nooit andere liefde gekend dan de liefde van haar zus Bridget. Ze wacht in pleeggezin nummer zoveel dan ook met smart op Bridget. En Bridget zal komen, want Bridget heeft beloofd om samen met haar naar de lancering van de Challenger te kijken. Dat is al over 10 dagen, dus Bridget moet opschieten! Ondertussen went Nova heel voorzichtig aan haar nieuwe school (speciaal onderwijs, want Nova ‘is een denker, geen prater’ aldus Bridget) en nieuwe pleegouders. Maar ze wacht nog steeds op Bridget. De lancering komt steeds dichterbij, maar Bridget is er nog niet. Waar is Bridget? 

Muse Academy van Morgan Blade. Imogen krijgt een rare brief, waarin staat dat ze is geselecteerd voor een school in Griekenland. Muse Academy. Ze gaat erheen en maakt vrienden, en al snel worden zij en haar vrienden (samen een groep van 9 leerlingen, ieder met een eigen talent en ze vallen allemaal onder een eigen muze – een godin van de kunst) meegesleept in een avontuur vol eeuwenoude magie. Als de school door sirenen (die mythologische wezens waar Odysseus als enige langs wist te varen) wordt aangevallen, vechten zij terug, en voorkomen zo de ondergang van de school. Daarnaast is er ook nog een kamer vol spullen waar ook nog een klein draakje woont dat graag brownies bakt, en die momenten van rust (en de brownies) komen goed van pas als de groep voor steeds grotere uitdagingen komt te staan.

Tiny Pretty Things van Sona Charaipotra & Dhonielle Clayton. Ook dit boek leest snel en is spannend, maar niet zo dodelijk spannend als Moordgids voor lieve meisjes of Truth or Dance. Drie meisjes op een ballet-kostschool, die alle drie naar de top willen. Maar de weg naar de top is in de balletwereld hard, en je kunt zo mogelijk nog harder vallen. Leerlingen die elkaar moeten vertrouwen (want hun toekomst en soms zelfs hun leven ligt in handen van hun danspartners) zijn tegelijkertijd elkaars concurrenten. En wie wil er nou geen concurrent minder, als er maar een beperkt aantal hoofdrollen te verdelen is?

Feestjes & Toverdranken van Sarah Mlynowski. De zusjes Rachel en Miri ontdekken ze dat er scholen zijn waar je je magie kunt leren beheersen (geen overdreven luxe voor Rachel, aangezien haar magie wat… eehm… onvoorspelbaar is waardoor ze vaak in onhandige situaties terecht komt) en waar je met andere jongeren met magie kunt omgaan (wat weer goed is voor Miri, die maar weinig sociale contacten heeft). Ze komen terecht in een wervelwind van toverfeestjes, magische uitnodigingen en de balans tussen hun gewone leven en hun magische leven.

Jinxed van Amy Mcculloch. Lacey wil dolgraag compagneur worden, en daarvoor moet ze naar Profectus, een elite-technologieschool waar alleen de allerbeste leerlingen worden aangenomen. Bijkomende complicatie is dat Lacey een beurs nodig heeft, omdat ze anders niet de benodigde baku (computergestuurde robot) kan kopen. Maar als Lacey een baku van het juiste level vindt en weet te repareren, kan ze toch naar Profectus. Lacey gaat op in het nieuwe schoolleven. Alleen is er ondertussen ook iets aan de hand met haar baku. Hij lijkt wel… te leven!

De test van Joelle Charbonneau. Deze trilogie is zeg maar het onbekende zusje van De Hongerspelen. Cia wil dolgraag naar de universiteit, maar daarvoor moet ze eerst een toelatingsexamen doen: de Test. Tijdens deze test worden jongeren uit het Verenigde Gemenebest getest om erachter te komen of ze over de juiste kwaliteiten beschikken om het land vooruit te helpen. Maar de Test bestaat niet alleen uit examens maken, en zakken voor de Test is geen optie. Falen is geen optie, en foute antwoorden worden bestraft. Voldoet Cia aan de eisen van de Test, dan mag ze naar de universiteit. Maar als ze zakt…

Truth or Dance van Chinouk Thijssen. Vier meiden gaan naar een balletschool. In een kleine klas krijgen ze zowel lessen voor hun Havodiploma als danslessen die hen voorbereiden op een Hbo-opleiding dans en daarna op een danscarrière. De meiden leven voor ballet. Maar dan worden ze toegevoegd aan een appgroepje dat Truth or Dance heet. Net als in het spelletje Truth or Dare krijgen ze opdrachten of moeten ze elkaar iets opbiechten. Maar de opdrachten gaan steeds verder, en Truth or Dance komt steeds dichterbij… Wie zit er achter Truth or Dance, en waarom valt die precies deze meiden lastig?

Boeken voor volwassenen over bijzondere opleidingen

De verborgen universiteit. Deze trilogie begint een beetje Harry Potter-achtig (magische universiteit), maar gaat al snel veel meer de diepte in en brengt ook de ethische aspecten van magie goed in beeld. Hierdoor is het soms wel wat complexer om te lezen, maar dat kan ook een leuke uitdaging zijn. Voor veel mensen is dit waarschijnlijk een fijne instap in de volwassen fantasy, omdat het zo gewoon begint: met een Nederlandse studente die een periode aan een kleine universiteit in Londen gaat studeren, en vanaf daar de magie in getrokken wordt.

De Fourth Wing-serie van Rebecca Yarros. Dystopie, fantasy, draken, een sterke vrouwelijke hoofdpersoon en had ik al gezegd dat er draken in deze serie zitten? Wil je nog meer? O, spicy scenes? Komt goed uit, die zitten er ook in. Violet Sorrengail heeft haar hele jeugd gestudeerd om scribent te worden aan Basgaith, het oorlogscollege waar iedere jongvolwassene van Navarre de dienstplicht moet vervullen. Maar Generaal Sorrengail (lees: de moeder van Violet) heeft anders besloten: Violet moet en zal een Drakenrijder worden. Rijders, dat zijn de elite. Maar het is ook het gevaarlijkste college om in te zitten, aangezien meer dan de helft van de eerstejaars sterft. Draken binden zich niet aan zwakkelingen. Ze verbranden zwakkelingen levend. Letterlijk. Daarnaast zijn de trainingen ook niet zonder gevaar (vechten op leven en dood, levensgevaarlijke klimpartijen), en veel andere cadetten willen Violet graag dood hebben. Omdat ze haar als de zwakste schakel in de Wing zien, maar ook omdat ze de dochter is van Generaal Sorrengail. Onder de cadetten zitten namelijk nogal wat kinderen van de rebellen, en Violets moeder heeft veel van hen eigenhandig geëxecuteerd. Een van deze rebellenkinderen is Xaden, die veel te aantrekkelijk is en veel te duidelijk laat blijken dat hij niets liever wil dan dat Violet sterft – liefst door zijn toedoen…