Soms heb je een ontzettend lange dag gehad. Je weet wel zo’n dag die voelt alsof je vijf dagen tegelijk hebt geleefd. Alsof je alleen maar hebt lopen rennen, vliegen en nog achter de feiten aanloopt. Alsof je vijftien kilo aan informatie tegelijk hebt moeten verstouwen. Alsof je de hele week in een discotheek hebt geleefd, met keiharde muziek, flikkerende lichten en uiteraard veel te veel mensen die veel te dichtbij kwamen. Je hoofd voelt alsof het uit elkaar kan barsten, en als er nog een persoon tegen je aan stoot, in de weg loopt of iets van je wil, ga je gillen, schoppen en/of meppen. Het enige wat je wil, is in je makkelijke outfit op de bank ploffen en misschien een potje huilen of een kussen ervan langs geven.

Dan ben je overprikkeld. En dan moet je ook even voor jezelf zorgen. Hoe doe je dat? Door even de hoeveelheid prikkels te verminderen en je hersenen een andere focus te geven. Bijvoorbeeld door een boek te lezen of een luisterboek te luisteren. Welke boeken? Kijk naar je situatie en ik heb een boek voor je!

Als de adrenaline nog hoog zit

Als je uit een dag komt waarbij je alleen maar hebt lopen rennen springen vliegen duiken vallen opstaan en weer doorgaan, dan zit je die avond niet meteen relaxt op de bank. Dan is, naar mijn bescheiden mening, een thriller met veel vaart je beste optie.

Gina Harte-serie van Carla Kovach. In deze serie volg je politiedetective Gina Harte, die samen met haar politieteam behoorlijk ingewikkelde zaken voor de kiezen krijgt. Haar team behandelt vooral vermissingen en ‘dood onder/door verdachte omstandigheden’, en soms is het een race tegen de klok om op tijd de dader te vinden. Tegelijkertijd is het een redelijk realistisch onderzoek, met tegenslagen, onderbezette teams en overwerk. De hoofdstukken zijn kort, maar er is nog steeds ruimte voor de puzzel en niet alleen maar voor ontploffingen en achtervolgingen. Het leest heel makkelijk, en doordat de boeken niet extreem dik zijn, heb je ze ook nog eens een keer uit.

Mel Wallis de Vries. Een van de populairste thriller-schrijfsters voor jongeren. Veel van haar boeken zijn bekroond, onder andere door de Jonge Jury, en ze wordt wel de Nicci French van de jeugdboeken genoemd. In de boeken staan altijd een of enkele jongeren centraal. Doorgaans zitten ze in Amsterdam op school en leven daar ook. Er gebeurd iets onrustwekkends in hun omgeving, en de jongere/jongeren proberen dat uit te zoeken – vaak met gevaar voor eigen leven. Wallis de Vries schrijft over actuele thema’s en kan zich goed verplaatsen in de wereld van jongeren. Dat, plus de flinke spanning en de vlotte pen, maken deze boeken ook geschikt voor jongeren die niet heel dol zijn op lezen.

M. J. Arlidge. Of je nu kiest voor de Helen Grace-serie of voor de twee standalones die Arlidge geschreven heeft, dat maakt niet uit. De stijl van Arlidge is filmisch, met extreem korte hoofdstukken, veel actie en plotwendingen. Een hoofdstuk van vijf pagina’s is al vrij lang, dus in dit geval kun je echt ‘even een paar hoofdstukken lezen’. Arlidge weet hoe hij je aandacht moet grijpen en vasthouden, maar je moet wel tegen een flinke hoeveelheid gruwelijkheden kunnen. Dit zijn echte adrenalinethrillers, en zeker als je geen groot lezer bent of in een leesdip zit (of dreigt te raken) kan de snelheid van het verhaal je helpen om weer aan het lezen te gaan.

XS Novelles. XS novelles zijn boeken van Nederlandse auteurs, die in zo’n 7000 woorden een spannend verhaal vertellen. Het zijn dus vrij korte verhalen, die je daadwerkelijk in een avond uit kunt lezen (jep, ik heb het voor jullie getest). Het idee is dat jongeren een keuze hebben tussen een avond film kijken of een avond een boek lezen. Ik heb inmiddels een aantal boeken van deze serie vol standalones gelezen, en kan ze enorm aanraden voor een avondje bubbelen in bad (misschien wel even opletten dat het water niet te koud wordt omdat je zo in het verhaal zit).

Als de emoties hoog zitten

Soms kom je thuis en ben je emotioneel uitgewrongen. Er zijn vaatdoekjes die meer inlevingsvermogen over hebben. Dan heb je boeken nodig die qua emoties niets van je vragen, maar die wel maken dat je hoofd even tot rust komt.

De Babysittersclub van Ann. M. Martin. Dit is een boekenserie waar je bij bijna ieder deel in kunt stappen, want de basisinformatie over de club en de meiden wordt in ieder boekje wel een keer verteld. Deze serie wordt af en toe opnieuw uitgegeven, wat begrijpelijk is, want de thema’s zijn redelijk tijdloos en het eindigt (bijna) altijd goed. De Babysittersclub is een groepje meiden dat drie keer per week bij elkaar komt op vaste tijdstippen. Ouders die een oppas nodig hebben kunnen tijdens die tijden bellen, waarna ze vrijwel zeker een oppas krijgen. In ieder deel volg je een ander meisje uit de groep, en omdat het zulke verschillende meiden zijn, is er altijd wel een meisje dat je aanspreekt. Bonus: een aantal delen worden nu opnieuw uitgegeven. Met de Engelse/Amerikaanse namen en wat geupdate technologie, maar wel met dezelfde (veilige) sfeer.

Baantjer. In ieder boek zitten een aantal vaste elementen (lijk, onderzoek, bezoekje aan cafe Lowietje, Buitendam doet moeilijk, onderzoek loopt vast, ingeving, ontknoping, uitleg van De Cock bij hem thuis). Dat is ook wat de lezers willen, en dat krijgen ze dus ook. De boeken zijn daarom heerlijk voorspelbaar qua patroon, en lenen zich dus niet alleen goed om te lezen als je weinig concentratie hebt, maar zijn ook erg fijn als luisterboek. Er zijn meer dan 90 Baantjer-boeken, dus je kunt nog wel even vooruit!

De Alfie-serie van Rachel Wells. Dit is een luchtige doch meeslepende serie over een klein grijs katje dat na het overlijden van zijn baasje besluit om niet naar het asiel gebracht te worden, maar zelf op zoek te gaan naar een nieuw huisje. Onderweg krijgt hij van een andere kat de tip om een drempelkat te worden, een kat die verschillende huizen heeft. Dat lijkt Alfie wel wat, want dan is het risico kleiner dat hij weer op zoek moet naar een nieuw huisje. Als hij eenmaal een fijne straat heeft gevonden, kiest hij een aantal gezinnen uit om min of meer bij te wonen. En langzaamaan drukt Alfie zijn pootje op de harten van alle bewoners van de straat, en brengt hij de buren dichter bij elkaar.

De kleine bakkerij aan het strand van Jenny Colgan. Hou je van bakken, of kijk je graag naar Heel Holland Bakt? Dan is dit het boek voor jou. Na een zakelijke tegenslag en een relatiebreuk in een komt Polly in een klein dorpje terecht, een eilandje dat met een dijk (die met de regelmaat van eb en vloed onder water staat) met het vasteland verbonden is. De bewoners zijn niet allemaal even enthousiast over de komst van Polly, maar haar zelfgebakken brood opent vele deuren en harten. Zelfs dat van Neil, de kleine papegaaiduiker. Dit boek is een warme knuffel, en soms is dat precies wat je nodig hebt.

Als je gewoon een veel te lange dag hebt gehad

Na een lange dag heb je misschien niet de mentale ruimte voor een compleet boek. Wat is dan een oplossing om toch even te kunnen lezen? Een kort verhaal. Dat kun je lezen of luisteren, en het kost niet heel veel inspanning om je daarin in te leven.

Columns van Silvia Witteman. Sylvia Witteman schrijft op humoristische wijze over het dagelijks leven. Van jonge moeder in Den Haag, via moeder van drie kinderen in Amerika naar moeder van drie pubers in Amsterdam en nu moeder van nog twee thuiswonende (bijna) volwassen kinderen. Er zijn verhalen over de katten, verhalen over koken, over de feestdagen, eten, het huishouden, boodschappen doen, struinen over de markt en observaties uit het dagelijks leven.

De Miss Marple verzameling. Als eerbetoon aan Agatha Christie hebben 12 vrouwelijke auteurs een nieuw Miss Marple-mysterie geschreven. 12 auteurs, 12 verschillende verhalen, met een overeenkomst: het zijn allemaal echte Miss Marple-verhalen. Miss Marple gaat naar Manhattan, naar China, naar een bruiloft van een vriendin die van Saint Honore komt (ja, uit de serie Death in Paradise), viert kerstmis en er is een tweede moord in de pastorie. Doordat het losse verhalen zijn, kun je ook gewoon 1 verhaal lezen voor het slapengaan, en dan heb je 12 avonden iets te lezen. Prima deal toch?

Als alles te veel is

Goed, en dan hebben we ook nog de situatie waarin alles te veel is. Het enige wat je nu nodig hebt, is een knuffel, een warm bad en/of een cocon waar je je even in terug kan trekken. Welke boeken kunnen je dan een beetje helpen?

De hoofdrol van Janice Hallett. Dit is een bijzonder boek, want eigenlijk is het geen boek. Het is een dossier vol emails en andere conversaties, in de vorm van een boek. Je leest over een toneelgroep, over een jonge vrouw die wanhopig graag wil klimmen op de sociale ladder in die groep, over twee nieuwkomers in de groep en hoe slecht nieuws het belangrijkste gezin uit de groep treft. Je leest over de sociale verhoudingen in de groep, over de inzamelingsactie en over problemen op het werk. Langzaam maar zeker wordt duidelijk dat dit een echte zaak is. Het is een dossier, een dossier dat nog niet afgerond is. Wat speelt er in de toneelgroep The Fairway Players?

Valerie Lane van Manuela Inusa. Dit is een heerlijk luchtige feelgood-serie die zeer geschikt is om te lezen aan de rand van het zwembad, op het strand, in de tuin of op het balkon (of gewoon binnen met de gordijnen dicht en de ventilator op de hoogste stand). Valerie Lane is een fictief winkelstraatje in Oxford, en in deze serie volg je steeds een andere eigenaresse van een van de winkeltjes. Het is aan te raden om deze serie op volgorde te lezen, omdat de latere delen spoilers bevatten over de voorgaande delen. Het is heerlijk zoetsappig, absoluut niet realistisch en in feite een romantische komedie in boekvorm.

Moord in de familie van Cara Hunter. Een true crime-serie waarin zes experts proberen om een cold case alsnog op te lossen. Deze keer heeft de zaak een persoonlijk tintje, want Luke Ryder is de stiefvader van de regisseur, Guy. Guy was tien toen zijn stiefvader werd vermoord. Als enige van zijn gezin wil hij weten hoe de zaak in elkaar zit. Zijn moeder heeft Alzheimer, zijn biologische vader is al overleden, en zijn broer en zussen willen niet dat deze oude wond opengehaald wordt. Dus Guy zet door, en samen met het productieteam, het onderzoeksteam en de experts van het programma probeert hij de zaak te ontrafelen. Maar dit blijkt geen gewone zaak…